Enexis: veel teams, één ritme

Enexis verzorgt de distributie van elektriciteit en gas in grote delen van het noorden, oosten en zuiden van Nederland. Achter de kabels en leidingen zit een groeiende hoeveelheid software: systemen voor netplanning, assetdata, klantaansluitingen en de monteurs die buiten het werk doen.

Die software werd gebouwd door een groeiend aantal agile teams. Elk team werkte op zichzelf goed, met eigen sprints, een eigen planning en een eigen manier om werk bij te houden. Het wrong waar teams elkaar raakten.

Als het ene team iets nodig heeft van het andere, helpt agile op teamniveau niet meer. Elk team plant zijn eigen sprint, dus een afhankelijkheid komt vaak pas boven als het werk al te laat is: de data die een feature nodig heeft, staat twee sprints na de feature zelf gepland. Prioriteiten verschillen per team, sprints beginnen op verschillende dagen, en niemand overziet wat wanneer wordt opgeleverd.

Nieuwe teamleden hadden een tweede probleem: elk team legde de werkwijze anders uit, en de documentatie stond op veel plekken. Productief worden duurde langer dan nodig.

SAFe, het Scaled Agile Framework, houdt het agile team als basis en legt daar een gedeeld ritme overheen. De teams die aan hetzelfde deel van de organisatie werken, vormen samen een Agile Release Train: meestal vijf tot twaalf teams, vijftig tot honderdvijfentwintig mensen, die samen plannen, opleveren en terugkijken.

De train loopt in Program Increments, of PI's, van acht tot twaalf weken. Elke PI begint met PI planning, waarin alle teams het komende increment in dezelfde ruimte plannen. Daarna volgen vier ontwikkeliteraties met na elke iteratie een gezamenlijke systeemdemo, en de PI sluit af met een Innovation and Planning-iteratie voor verbetering, leren en de voorbereiding van de volgende PI. Een paar rollen houden het bij elkaar: de Release Train Engineer stuurt de train, Product Management bepaalt de prioriteiten, de System Architect bewaakt de technische richting, en in elk team doen een Product Owner en Scrum Master wat ze al deden.

Klik hieronder door één Program Increment en zie wat er wanneer gebeurt.

Het hart van SAFe is PI planning. In plaats van dat elk team halverwege een sprint ontdekt dat het op een ander wacht, komt elke afhankelijkheid aan het begin op tafel, en spreken de teams af wie wat wanneer oplevert. Het bord hieronder toont vier teams en hun features voor één increment. Wissel tussen teams die alleen plannen en teams die samen plannen.

SAFe is een raamwerk, geen recept. Onze taak was er een opleveringsmodel van te maken dat bij Enexis paste: het planningsritme, hoe PI planning zou verlopen, hoe teams binnen de train zouden afstemmen, en wat er van elke rol werd verwacht. Wij ontwierpen die processen en werkten samen met de delivery leads van de teams om het model consistent te houden terwijl het team voor team werd uitgerold.

Een model werkt alleen als mensen het kunnen leren. Daarom bouwden wij het onboardingmateriaal en de cursusinhoud die nieuwe teamleden van hun eerste dag naar werken in de train brachten, en richtten en onderhielden wij één SharePoint-omgeving voor alles: procesdocumentatie, trainingen, sjablonen en het werkmateriaal dat teams elke iteratie gebruikten.

Bij SolvX geloven wij dat agile werken de beste manier is om softwareontwikkeling te sturen, en wij werken zelf ook zo. Software is zelden helemaal begrepen voordat hij gebouwd is. Eisen veranderen, technologie verrast, en gebruikers weten pas wat ze nodig hebben als ze iets zien werken.

Agile maakt van die onzekerheid een voordeel. Kleine stappen betekenen feedback binnen weken, niet maanden. Prioriteiten kunnen veranderen zonder dat werk wordt weggegooid. Risico's komen vroeg boven, als ze nog goedkoop op te lossen zijn. En teams zijn eigenaar van het resultaat, niet alleen van hun taken. SAFe vervangt daar niets van; het is hoe u die voordelen behoudt als één team er tien worden.

Het resultaat was een consistent opleveringsmodel voor de agile teams die werken aan een van de grootste operationele infrastructuurportfolio's van Nederland, en één onboardingtraject om erin te komen. Teams plannen samen en bewegen in hetzelfde ritme, en nieuwe collega's leren de werkwijze uit één bron in plaats van uit vele.

• De SAFe-opleverprocessen die de teams gebruiken, van het planningsritme en PI planning tot de afstemming tussen teams.
• Onboardingmateriaal en cursusinhoud, zodat nieuwe teamleden snel productief konden worden.
• Een SharePoint-omgeving voor de procesdocumentatie, trainingen en het werkmateriaal, door ons ingericht en onderhouden.
• Afstemming met de delivery leads van de teams, om het model consistent te houden tijdens de uitrol.